Urartu Uygarlığı Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Urartu Uygarlığı Ne Zaman ve Nerede Kurulmuştur?

Urartu uygarlığı Doğuda bulunmuş ilk medeniyetlerden biridir. MÖ 10. yy da hurri devletinin yıkılması sonucu Nairi beylikleri tarafından Van Gölü ve çevresinde kurulmuştur. Burayı tercih etmelerindeki sebepte toprak zenginliği ve su verimliliğinin olmasıdır. Urartular’ın sınırları Türkiye sınırlarındaki doğu anadolu topraklarından daha genişti içine Ermenistan ve İranıda alıyordu. O bölgede bakır, demir, kömür vb madenlerin zenginliği oldukça fazlaydı. Bölgenin iklimi karasal ikim olduğundan mecburi olarak büyük baş hayvancılık, maden, seramik, heykelcilik gibi alanlarda kendilerini geliştirmişlerdir. Bazı düzlük yerlerde dış ülkelerle barış olduğu zamanlarda tarımla uğraşmışlar hata su kanalları yapıp tarımı ileri düzeye taşımışlardır. En güçlü dönemlerini uygarlık kurulduktan 100 yıl sonra yaşamışlardır. Diğer uygarlıklardan en çok Asurlularla olmakla beraber Medler ve çeşitli Hitit uygarlıklarıyla da etkileşime geçmişlerdir. Urartu uygarlığının Asurlulara kıyasla daha az yazılı kaynağı bulunmamaktadır. Araştırmacılar Urartu uygarlığını incelediklerinde bile neredeyse tüm bilgileri Asurluların yazılı metinlerinde bulmuştur.

Urartu Uygarlığında Sanat

Urartu uygarlığı genel olarak seramik ve heykelcilik alanında gelişme göstermişlerdir. Başlarda asurluların yazılarını benimsemiş olsalar da zamanla Urartu alfabesine geçmişlerdir. Mimari yönde çok fazla gelişen urartularda kale inşaatı, çeşitli dini tapınaklar, çeşitli görkemli mezarlar, büyük saraylar ve devasa heykellerle merak uyandıran bir topluluk olmuşlardır. Urartular işlemelerinin çoğunda fil dişini kullanmış ve ilk sulama kanallarını bulup tarımda büyük bir devrime imza atmışlardır. Bölgede bulunan maden zenginliği sayesinde seramik işleyiciliğinde ve ressamlıkta da gelişmiş bir uygarlıktır. Sanatta baya ileride olan Urartuların yaptığı işlemeler ve motifler batıya kadar uzanmıştır ve bu işin ticareti de yapılmıştır.

Urartuları Kim Yıktı, Urartular Nasıl Yönetilirdi?

Urartular bulundukları konum çeşitli madenler ve su kıyılarına kurulduğu için çoğu medeniyetin gözüne batmışlardır ve çoğu medeniyetin hedefi olmuşlardır. Asurlularla savaşıp gerilemiş olsalar dahi Medler ve İskitlerin akınlarına dayanamamış ve çökmüştür. Teokratik ( Dine dayalı) biçimde yönetilen Urartularda merkezi otorite tam olarak yoktu denilebilirdi. Askeri anlamda da gelişmiş uygarlık çeşitli beyliklere ayrılmış biçimde yönetilirdi. bu beylikler bulundukları bölgeyi yönetir, halktan vergi toplar ve krala iade ederlerdi. Büyük bir savaş olduğunda askerleriyle krala katılırlardı. Her beyliğin kendine has görkemli kaleleri bulunmaktaydı.

Urartu Uygarlığında Din ve Köken

Uygarlık Teokratik ve feodal düzende yönetildiğinden dolayı Din kavramı en büyük husustu. Çok tanrılı dine inanan Urartular’da tanrılara özel görkemli ve büyüleyici tapınaklar yapılmış fildişiyle süslenmiş ve tüm işleyiciliklerini kullanarak hayvan, cin gibi varlıkların motifleri tapınaklarına resmedilmişti. Bu tapınaklarda tanrıları için düzenli olarak tören ve ayinler düzenlenmiş ve sürekli tanrılarına adak ve çeşitli hediyeler sunulmuştur. Haldi ( Savaş) Şivini (Güneş) Teişeba (Fırtına) tanrıları en önemli tanrılarıdır. Urartular Hint-Avrupa veya Sami kökenli bir millet değildir Hurri dilinin değişik bir lehçesini kullanan bir medeniyettir. Kısaca Urartular Hurri medeniyetinin soyundan gelmektedirler.

 

YORUM YAP